Zomer- en wintertijd zijn weer een ‘hot’ item geworden in Europa

0

Het verschuiven van de klok van winter- naar zomertijd en vice versa stuit op veel weerstand (Foto: Ties van Dooren).

Sinds 1977 kennen België en Nederland zomer- en wintertijd. In het laatste weekend van maart wordt de tijd een uur vooruitgeschoven, terwijl de tijd op de laatste zondag van oktober een uur achteruitgeschoven wordt. De afgelopen tijd rijst de vraag of we nog wel moeten doorgaan met deze scheiding van zomer- en wintertijd. Steeds meer mensen hebben een bezwaar tegen de negatieve effecten die komen kijken bij het verzetten van de klok. De Europese Unie gaat hierop vervolgstappen ondernemen.

Geschiedenis

Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de zomertijd voor het eerst in Europa geïntroduceerd, eerst door Duitsland, vrijwel direct gevolgd door België, Frankrijk en Nederland. De oorlogsvoering kostte veel geld en er werden enorme kosten gemaakt op kolen. Om dit probleem op te lossen werden de tijden van de genoemde landen gelijkgezet met de klok van Berlijn.

Gedurende het interbellum zagen Europese landen af van de zomertijd, maar in de Tweede Wereldoorlog werden alle bezette naties door nazi-Duitsland weer verplicht om de klok gelijk te zetten met die van Berlijn en de zomertijd opnieuw in te voeren.

Vervolgens werd de tijdscheiding wederom afgeschaft. Het duurde tot de jaren ’70 voordat er nieuwe plannen opdoken voor de herintroductie van de zomertijd. Gedurende de oliecrisis laaide de discussie over energiebesparing op. In 1977 voerden België en Nederland daarom opnieuw de scheiding van zomer- en wintertijd in.

De zomertijd zoals wij die kennen, stamt uit de Eerste Wereldoorlog (Foto: VRT).

Effecten van zomer- en wintertijd

Er zijn zowel positieve als negatieve effecten met betrekking tot de scheiding van zomer- en wintertijd. Het voornaamste positieve effect is het besparen van energie. Door de lange dagen zouden mensen minder snel de verlichting aandoen binnenshuis. Langer licht betekent bovendien dat het langer warm blijft, waardoor er minder verwarming nodig is.

Inmiddels is echter ook bekend dat de tijdscheiding een aantal negatieve effecten kent. Zo raakt de biologische klok van mensen bij het omzetten van de klok ontregeld. De gevolgen daarvan zijn zeer uiteenlopend: mensen kunnen minder goed de slaap vatten en ze kunnen zich minder concentreren op school en het werk. Ook zou er rondom de klokverzetting een piek plaatsvinden in het aantal verkeersongelukken.

Daarnaast wordt steeds vaker getwijfeld of de zomertijd nu wel écht een positieve bijdrage levert aan energiebesparing. De avonden zijn dan weliswaar langer, maar de ochtenden donkerder. Wat we besparen in de avond, verbruiken we ’s ochtends juist meer. Lange zomeravonden hebben ook als nadeel dat we meer de airco gebruiken, wat als zeer milieubelastend wordt gezien.

Tijdkeuze van landen – Blauw: zomertijd, oranje: had ooit zomertijd, maar is afgeschaft – Rood: nooit aan zomertijd gedaan (Foto: Paul Eggert, Wikimedia Commons)

Referendum

Inmiddels is de discussie over de bezwaren van de klokomzetting ook een agendapunt geworden van de Europese Unie. Uit een enquête die de Europese Commissie afgelopen zomer hield, bleek dat een ruime meerderheid van de Europeanen het hele jaar door dezelfde tijd wil.

Daarop besloot voorzitter Jean-Claude Juncker in september dat de zomer- en de wintertijd definitief afgeschaft zullen worden. “De mensen willen het, dus we doen het”, aldus Juncker. In maart 2019 kan elke lidstaat bepalen of zij permanent overgaat op de wintertijd of de zomertijd. In België, Nederland en Luxemburg zal de keuze voor zomertijd of wintertijd gemaakt worden op basis van een referendum. Dit wordt naar alle waarschijnlijkheid begin 2019 gehouden, waarbij alle inwoners van de Benelux hun keuze kenbaar mogen maken.

Jean-Claude Juncker (Foto: POLITICO)

Tekst: Noodweer Benelux, www.noodweerbenelux.be

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here