Home Topics Cultuur Vijfenzestig jaar Jommeke

Vijfenzestig jaar Jommeke

0
Vijfenzestig jaar Jommeke

Jef Nys (1927-2009), de geestelijke vader van JOMMEKE, die eerst voor ’t Pallieterke schitterende cartoons tekende en nadien voor Het Handelsblad werkte, woonde in de Jozef Cuyversstraat in Wilrijk toen hij voor het eerst de stripheld Jommeke tekende. Hij was ook korte tijd werkzaam (vier dagen!) bij de Antwerpse tekenfilmmaatschappij AFIM in het voorjaar 1944 (kort voor de ontmanteling ervan …). Nys werd toen op het matje geroepen door Baron Opsomer (de grote baas van de Academie) die hem voor de keuze stelde: ofwel bij AFIM gaan werken ofwel de lessen aan de Academie volgen. De jonge Nys koos voor de Academie, maar door de dreiging van de vliegende bommen sloot de Academie haar poorten. Nys ging voor een architect werken en nadien voor ’t Pallieterke.

Na de Tweede Wereldoorlog domineerden in Vlaanderen de striptekenaars Willy Vandersteen en Marc Sleen. Voor velen was Jef Nys derdeklas in het Vlaamse striplandschap. Zijn Jommeke was typisch iets voor de jeugd, geschikt voor jongens en meisjes van acht tot tien jaar. Er werd zelfs wat denigrerend met Jef Nys omgegaan omdat hij een kinderstrip tekende. Men vond, onterecht, dat zoiets gemakkelijker was.

Jommeke was aanvankelijk niet bedoeld als kinderstrip. De eerste verhalen vanaf 1955 waren volwassener van toon. Nys had toen nog geen keuze gemaakt welk doelpubliek Jommeke moest dienen. Verteld wordt dat Sleen, die toen nog in Het Volk publiceerde, de concurrentie van Nys vreesde en overstapte naar De Standaard.

De typisch Vlaamse volksheid sloeg aan, de oude rollenpatronen hielden lang stand. De brave moeder van Jommeke stond meestal bij het fornuis, de strijkplank of het aanrecht. Jommekes vriendinnetjes Rozemieke en Annemieke dachten alleen maar aan trouwen later en moederke spelen. Nys vond dat dit de geest van de tijd was. Tot zijn drieënveertigste, tot zijn echtscheiding, was hij erg katholiek. Dat liet sporen na. Hij verbaasde zich over de opkomst van de huisman en vond dat kinderen die van school thuiskwamen het beste werden opgevangen door de moeder. Hij heeft het steeds bizar gevonden dat de rollen werden omgedraaid.

Dikke lippen

De wind van voren kreeg Nys op een bepaald moment voor de manier waarop hij zwarten in Jommekeverhalen afbeeldde met hun dikke lippen. Soms beweerde hij dat het hem helemaal niet raakte en dat hij helemaal geen racist was, maar het gevolg was wel dat Nys, sinds die verwijten, geen zwarten meer in zijn verhalen bracht!

Een probleem was er ook toen men hier te lande van bekende, beroemde en populaire stripfiguren seksparodieën ging maken. Nys vond het niet leuk dat een uitgever in 1997 zijn Jommeke als Pommeke de erotische toer liet opgaan. Nys stuurde er een advocaat op af en er kon verhinderd worden dat de verkoop ervan verderging. Minder erg vond Nys dat zijn Jommeke vaak werd gepersifleerd. Op een indirecte manier kan men dat zien als een vorm van eerbetoon. In zijn testament heeft Nys duidelijk gesteld dat Jommeke niet misbruikt mocht worden voor politieke doeleinden en niet in aanraking mocht komen met seks en drugs.

Het buitenland

Buitenlandse strips (vooral Franse) zijn hier meer dan welkom, maar Vlaamse volkshelden slijten over onze landsgrenzen is erg moeilijk. Ook Jommeke blijft in het buitenland moeilijk van de grond komen. In 2011 werd Jommeke opnieuw gelanceerd op de Duitse markt. Aanvankelijk kreeg Jommeke de naam Peter und Alexander, maar later gewoon Jommeke. In China heet de reeks Djè-reu-mie naar de Engelse naam Jeremy.

Jommeke vandaag

In 1979, via een advertentie in de krant, werd de Vlaamse stripauteur PHILIPPE DELZENNE door Jef Nys verkozen als medewerker en verantwoordelijke van de Jommekestrips. Na de dood van Jef Nys in 2009 werd de stripreeks voortgezet en vanaf album 251 (Schattenjagers in Bokrijk) worden de auteurs (Philippe Delzenne en Gerd Van Loock) ook met hun naam vermeld.

Annemieke en Rozemieke gaan geëmancipeerd solo

Intussen zijn Annemieke en Rozemieke uit de schaduw van Jommeke getreden met een eerste eigen album, die in 2017 verscheen onder de titel Zonnedorp op zijn kop. In de originele albums waren vaak de klassieke rolpatronen te zien. Jommeke en zijn mannelijke vrienden vertrokken op avontuur, maar de tweelingzusjes moesten passen omdat ze bijvoorbeeld bezig waren met de grote lenteschoonmaak. Dat is helemaal anders in hun eigen album waar ze het heft in eigen handen nemen, terwijl Jommeke en Filiberke met vakantie zijn. In het album trekken ze samen met papegaai Flip ten strijde tegen de snode professor Helleborus. De auteur is Philippe Delzenne, die al jaren Jommekeavonturen tekende.

John Rijpens

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here