Van Waesdonck naar geestelijke gezondheidszorg

    0

    Van de Waesdonck, een oud gehucht van Mortsel, zie je niets meer. Het toponiem vertelt ons heel wat over dit verdwenen landbouwgebied. Waas, waze of Waes verwijst naar slijk, modder, land dat bij laag water droog komt te liggen. Een donk betekent dan onder meer een hoger gelegen woonplaats, een verhevenheid in een moerassig gebied.

    Een andere mogelijke definitie van donk is afzakking, een afhellend terrein in een geïnundeerd gebied of moerassige terreindepressie. Wie de fietsostrade neemt en de Amedeus Stockmanslei volgt, voelt dit maar al te goed. Het hoogstgelegen terrein in Mortsel vind je bij de Sint-Benedictuskerk. Waesdonck zou dan verwijzen naar een kleine verhevenheid in een moerassig gebied.

    Het dolhuis in Gent, een mensonterend verblijf voor de razende kranke

    Geestelijke gezondheidszorg is jong. De tijd van het Duivelsteen in Gent ligt eigenlijk niet ver achter ons. Geesteszieken, die in familiekring konden verzorgd worden, werden misschien wel dorpsnarren, tenminste als ze niet gevaarlijk waren. Thuis hadden ze het goed. Begin 19de eeuw werden in het Duivelsteen “zwakzinnigen” geketend en wanneer ze zich niet gedroegen, geslagen.

    Ondanks de naam en de sombere aanblik heeft de duivel nooit in deze burcht uit de 13de eeuw verbleven. Doorheen de eeuwen werd het als ridderverblijf, wapenarsenaal, klooster, school en bisschoppelijk seminarie gebruikt. In 1623 kwam er een dolhuis voor krankzinnigen en een tehuis voor mannelijke wezen. Een ander deel van het gebouw werd gebruikt als gevangenis of tuchthuis. Nu vind je er het Rijksarchief.

    het Duivelsteen voor zwakzinnigen

    Diegenen die niet opgevangen konden worden, werden verzorgd door religieuzen, die zich wijdden aan de zorg voor zwakken en zieken.

    Op het einde van de achttiende eeuw, bij het begin van de negentiende eeuw werden religieuzen uit onderwijs en verzorging verdreven. Eens legden deze broeders, monniken, ziekenverzorgers de bakermat van de geestelijke gezondheidszorg. De antiklerikale houding van heel wat Europese staten zorgde echter voor een kentering: de zorg om de kansarmen was quasi onbestaande.

    (Volg deze blog voor het vervolg.)

    Dirk Brentjens

    Geen posts om weer te geven

    LAAT EEN REACTIE ACHTER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here