Structuur

0

Baby’s slapen en worden wakker wanneer het hun uitkomt. Ze huilen -onvoorspelbaar- bij honger en pijn en eten als het lepeltje wordt aangereikt. De dag vloeit over in de nacht en precies dat onberekenbare put jonge ouders uit. Stilaan trachten die orde aan te brengen: de maaltijden, de slaaptijd, het badje. Ook de crèche en de kleuterschool dringen hun tijdschema’s op. Papa en mama mogen niet te laat zijn. Kindlief ook niet en wel voor de rest van zijn leven. Tot in het bejaardenhuis. Zijn structuren hinderlijk? Voor vrijbuiters wel, voor wie banden met de samenleving heeft, niet. De werkgever brengt nauwkeurig de arbeidsvoorwaarden binnen zijn organisatie in kaart en legt plichten op. Zo kan de werknemer zijn leven ordenen: de werktijden, de vakanties. Die moet hij dan weer in overeenstemming brengen met de schema’s van vrouw en kinderen: muziekacademie, hockeyclub, verjaardagsfeestjes. Ook de sociale activiteiten niet vergeten, de trainingen van de voetbalclub, de abonnementen op de concertreeks en de fitnessclub. Een agenda vol, mogelijk digitaal. Een praktische noodzaak die misstappen, verwarring en onvrede vermijdt.

Buiten de schatplicht aan externe structuren, ontwikkelt de modale burger een eigen detaillistisch en zo goed als vaststaand plan, op dag-, week- en jaarbasis. Een scenario van bed-uit tot bed-in. Shoppen op zaterdagnamiddag, skivakantie in de krokus, de kalender, de wekker en rise-and-shine: een ritueel aan ingewortelde gewoonten gebonden. Welk parcours volgt u, nadat u de donsdekens hebt toegedekt en via de douche, de tandhygiëne, de kleerkast en het ontbijt de reisweg naar het werk aanvat? Bij de meesten verloopt alles repetitief en o wee als er wat misloopt: geen warm water, de lege doos koffiepads, het geliefkoosde hemd onder de vlekken en de irritante file. Er wordt behoorlijk wat gevloekt bij elke storing en hindernis. Ons brein is namelijk afgestemd op de vaste structuur die wij het liefst aanhouden.

Zelf word ik ook een beetje pissig als plannen worden veranderd of gedwarsboomd. Waarom die lang geplande wandeling naar het Peerdsbos op het laatste moment schrappen en vervangen door een boottocht op de Schelde? Weinig flexibel, dat ben ik, ja. De kinderen van het Koninklijk Instituut van Woluwe, bij wie veel autisten, met wie ik enkele weken mocht optrekken, hebben dat nog veel erger. Een dagschema, waarvan niet mag worden afgeweken wordt ’s morgens opgeprikt. Ze tikken me op de vingers, indien ik het niet volg. De schatjes -want dat zijn ze- worden onrustig en zelfs paniekerig bij wendingen, verrassingen en nieuwigheden. Duidelijkheid schenkt vertrouwen en rust.

Met autisme wordt vaak lichtzinnig en lacherig omgesprongen. Het fenomeen situeert zich op het vlak van communicatie, aanpasbaarheid en sociale omgang. Sommige autisten handelen stroef en hebben een beperkt gedrags- en interessepatroon. Vaak richten ze zich op details. Ze zien het geheel en de context niet, waardoor ze ook tot een andere interpretatie komen. Met veranderingen hebben ze moeite en ze ontwikkelen vaste gewoonten en routine. Mijn huisgenoten beweren dat het nog meevalt, maar dat ik vlot met die kinderen aan het werk ging binnen die structuur, laat vermoeden dat ook in mij autistische trekjes zitten. Waarom is de trein van 6.53 uur te laat en waar is de dichtstbijzijnde wc?

Marc van Riel

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here