Sociaal

0
Sociaal cover

Gek dat bij de term “sociale media” telkens het schilderij “De schreeuw” van Edvard Munch op mijn netvlies verschijnt. Nu had de Noorse kunstenaar in 1893 heel zeker andere bedoelingen met de afbeelding. Ik zie er echter een hulpeloze, eenzame, schreeuwende mens in die hoopt dat hij gehoord wordt. Hij verspreidt klank, maar de sombere figuren op de achtergrond hebben niet echt interesse. Bovendien is de schreeuwer geposteerd op een veelkleurige baan, waarin ik een digitale snelweg herken. Voor mij is hij hopeloos op zoek naar communicatie in een zuurstofarm landschap dat barst van de verlatenheid. Zo bekijk ik die verslaafde, nieuwsgierige medemensen die met het wapen van hun smartphone het isolement willen verdrijven en dankzij de illusie van de sociale media contacten opbouwen.

Een schermtijd van zowat acht uur per dag, zoveel als we slapen, zoveel als we normaal werken, is ongezond. Hij wordt zeker niet alleen besteed aan zakelijke mails of berichten op hln.be, maar ook aan WhatsApp, TikTok, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat, Twitter … Die platformen creëren namelijk de idee van ‘online’ te zijn, ‘alive and kicking’. Je hoeft de deur niet meer uit om je te manifesteren. Je hebt het gevoel dat je ‘beluisterd’ wordt, meer bepaald: ‘gelezen’. In het beste geval denk je dat je behoort tot een groep. Je hunkert naar ‘volgers’ en je bent ook geneigd zoveel mogelijk anderen te ‘volgen’ en te ‘liken’. Je kan er alles kwijt. Van “onze baby heeft buikkrampen”, over “mijn vuilnisbak is gestolen”, tot “ik heb een recept van Pascale Naessens uitgeprobeerd” en “jammer dat Biden zo oud is”. De volgers reageren -hoera- op de meest stompzinnige posts, met een view, een duim, een hartje, een appreciatie, een afkeuring of een nietszeggend cliché. Je schiet er niet zoveel mee op, maar je wordt blijkbaar ‘gehoord’.

De sociale media worden ook gevuld met reclame, met standpunten van influencers -het raarste beroep op aarde- en met fake news. Als ik, niet alleen op 1 april, op Facebook meld dat de Waaslandtunnel overstroomd is, zal meteen een horde volgers zich zorgen maken. Het internet wordt overwoekerd door verleiding en bedrog en uiteindelijk is het geen makkie de leugens te identificeren. Geen overbodig detail in een mondiale samenleving waar twee miljard Facebookabonnees elkaar bestoken met berichten, geformuleerd in een schabouwelijke taal. Verder is de tijd aangebroken dat een vernuftige digitale technologie het onderscheid ongedaan maakt tussen de echte Zelenski of Tom Cruz en de valse versies. In dat landschap leven wij. Met nakomelingen om ons heen, voortgesproten uit Tinderrelaties tussen een ma en een pa die elkaar swipend gevonden hebben.

De ‘schreeuwende mens’ begrijp ik enigszins. Hij is in deze door communicatie overweldigde samenleving op zoek naar contacten en vindt ze, virtueel. Ook de zeer-kleine-man-in-de-straat krijgt een stem. Of dat perspectief nu verrijkt, valt te betwijfelen. Zelf verkies ik te zwijgen en na te denken in plaats van het eruit te flappen en misschien het deksel op de neus te krijgen. Ik voel de behoefte niet te vernemen wat iedereen over alles en iedereen denkt. Bovendien zou ik mezelf onomkeerbaar prijsgeven aan de openbaarheid, in volstrekt overbodige discussies. Neen, ik wil me liefst niet op het sociale marktplein begeven, waar straatgevechten en executies plaatshebben. Dus blijf ik toekijken vanaf de tribune, hoe iedereen ‘sociaal’, verslaafd en bedwelmd zijn schermpje fixeert.

“Social media: tweerichtingsverkeer in een wereld van eenrichtingsverkeer”
(W. W. Robben)

Geen posts om weer te geven

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here