Opgebrand

0

Als de winter te lang duurt of de herfst de dagen versombert, is het risico op burn-outs groter. Het aantal klachten neemt toe: een groei van 11 naar 16% tijdens de laatste 10 jaar. In dezelfde periode is ook het Belgische ziekteverzuim overigens met een derde toegenomen. Werknemers beweren dat de werkdruk steeds vergroot en hun persoonlijke greep op het werk verslapt. Hoge taakeisen en een gebrek aan autonomie, die twee samen ondermijnen de gezondheid. Vooral de horeca, het onderwijs en de gezondheidszorg eisen slachtoffers. De chronische stress waaraan ze permanent blootstaan, kan het brein niet aan.

Arbeidspsychologen zijn het erover eens: werkgevers zijn mee verantwoordelijk voor burn-outs.  “De huidige hoogconjunctuur zou ogenschijnlijk tot meer ontspanning moeten leiden, maar zover is het nog niet”, verklaart de Leidense dr. Hooftman. “We zijn uit de crisis, er is meer werk, maar het aantal medewerkers is niet overal toegenomen. Ons takenpakket is verzwaard.” De kwaal slaat op steeds jongere leeftijd toe. Vroeger was het iets voor veertigers en heette het nog ‘overspannen’. Nu blijken dertigers en zelfs studenten aan de beurt. Zijn we van suiker? Zitten we met een ‘weak generation’?

Er zijn net zoveel burn-outdefinities als er burn-outcoaches, burn-outboeken, stress-experts en arbeidsdeskundigen bestaan. Maar over één ding is iedereen het eens: de kern van een burn-out is mentale uitputting. De term is ontleend aan de meest gebruikte definitie van burn-out, van de Amerikaanse hoogleraar Christina Maslach uit 1981. In die tijd golden alleen arbeidssituaties als oorzaak van een burn-out. Later dachten sommigen dat ook relationele problemen of gezinssituaties tot een burn-out konden leiden.

Wat als je langdurig bent uitgeschakeld, omdat je ten gevolge van uitputting ook emotioneel en cognitief niet goed functioneert? Wetenschappers van de Nijmeegse Radboud Universiteit slaagden erin burn-out aan te tonen in de hersenen van patiënten: minder pieken in de hersenactiviteit en vlakkere reacties, minder mogelijkheden om zich mentaal in te spannen. Daarmee is burn-out voor het eerst vast te stellen op grond van objectieve gegevens. Toch wordt de aandoening niet overal ter wereld officieel erkend. Een werkgever in de VS kan u zomaar aan de deur zetten, ondanks de manifeste symptomen. Even tragisch is, dat van de groep ‘opgebranden’ de helft zeer lang afwezig blijft of zelfs nooit meer het oude werkniveau haalt.

Permanente vermoeidheid, slechte of onrustige slaap, prikkelbaarheid, niet tegen drukte kunnen, emotionele labiliteit, piekeren, gejaagdheid, concentratieproblemen en vergeetachtigheid: bij een echte burn-out sleep je die symptomen een half jaar mee. Vrouwen en laaggeschoolden hebben het iets vaker. Deze mensen hebben het gevoel dat ze de controle over hun leven kwijt zijn en dat ze minder functioneren in het dagelijkse leven, dus niet alleen op het werk. Sommige patiënten hebben ook lichamelijke klachten: hartkloppingen, kramp in schouders en buik, kortademigheid, hyperventilatie.

Werknemers met burn-outklachten laten zich begeleiden door de bedrijfsarts of de huisarts. Andere oplossingen: een persoonlijke coach zoeken, de aanpassing van de werktijden, sporten, medicatie, mindfulnesstraining, yoga, ontslag nemen of andere baan zoeken. Het klinkt simplistisch, voor een zo complex en pijnlijk probleem. Werkgevers aller landen, wees alert en hou die kwetsbare werkplek stressvrij.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here