Home Topics Maatschappelijk Leven in vrede?

Leven in vrede?

0
Leven in vrede?

“Het doel van oorlog is vrede”, merkte Aristoteles ooit op. Ongelijk heeft hij zeker niet, maar is echte vrede niet meer dan de toestand die volgt op het zwijgen van de wapens en het ondertekenen van verdragen? Om het met de woorden van Spinoza te zeggen: “Vrede is niet de afwezigheid van oorlog. Het is een deugd, een geestesstemming, het is de dispositie voor goede daden, vertrouwen en recht.” Inderdaad, moeten we vrede niet eerder willen zien als een duurzaam klimaat waarin alle mensen samen kunnen leven met eerlijke kansen, respect en vertrouwen in de toekomst? En zo ja, leven wij dan nog wel in vrede?

Waar moet dat naartoe?

Tot u spreekt een millennial – sociale media zijn voor mij de manier om alle dode momenten te vullen, maar waar die voor mij vroeger een platform waren voor entertainment en verbinding, werden ze ondertussen steeds meer een bron van ongeloof, ergernis en soms zelfs van wanhoop. Wat ik recent zoal op sociale media gelezen heb, is ontstellend. Toen de mondmaskerplicht bekritiseerd werd, opperde iemand dat zo’n mensen ‘tegen de muur gezet’ zouden moeten worden. Als commentaar op een artikel over de migratieproblematiek stelde iemand droogweg een “Endlösung” voor. Op 1 september las ik haatdragende commentaren omdat kinderen weer naar school mochten – zelfs leren en spelen is hen blijkbaar niet meer door iedereen gegund. En ga zo maar door. Onverdraagzaamheid lijkt soms alomtegenwoordig en keer op keer raakt dat mij diep. Onlangs verscheen er op het nieuws een item over een rel op sociale media tussen populaire jonge Vlaamse YouTubers. Zij en hun al even jonge fans slingerden verwijten en zelfs levensbedreigingen heen en weer, maar schrikken wij daar echt nog van, als we zien hoe volwassenen met elkaar omgaan op digitale platformen?

Ook op de traditionele media is het al extremen wat de klok slaat, al is dat natuurlijk niets nieuws onder de zon. Zelfs als het niet over de coronacrisis gaat, beheersen ontevredenheid, onverdraagzaamheid, racisme, enzovoort ons nieuws. Waar moet dat naartoe? We verkeren niet in oorlog, maar is dit dan vrede?

Wat je aandacht geeft, groeit

Als extremen voortdurend uitvergroot worden, dan worden toeschouwers haast onvermijdelijk ook naar die extremen toe geduwd. Door het discours dat in de grote media gevoerd wordt, lijkt het soms wel alsof onze samenleving uitsluitend bestaat uit voor- en tegenstanders – van kernenergie, van de federale staat, van de multiculturele maatschappij, van vaccinatie, van veganisme, … Toch zijn dat stuk voor stuk complexe kwesties. Alleen wie er zich ernstig in verdiept, kan grip krijgen op alle factoren die spelen en de dynamieken ertussen. Daarvoor lijken wij echter helemaal geen tijd en geduld meer te hebben. In een tijd waarin we het gewend zijn om op elke vraag meteen een antwoord te krijgen, moeten die antwoorden ofwel zwart ofwel wit zijn. Maar schuilen oprecht begrip en duurzame vooruitgang niet net in de grijstinten?

Wat met mensen die een genuanceerde mening hebben of misschien zelfs helemaal geen mening? Wat met al die stemmen die zoeken naar sereniteit en wederzijds begrip, ondanks hun meningsverschillen? Wat met het stille midden? Is dat midden niet veel groter dan de extremen? Is het eigenlijk wel erg als we het over bepaalde zaken oneens zijn? Moeten we echt elke discussie aangaan? Gaan we van nature uit niet liever op zoek naar verbinding dan naar polarisering? Moeten we niet dringend de aandacht vestigen op die verbinding?

Onderwerpen die ons verbinden, vinden we overal. Gezondheid, muziek en cultuur, het voetbal en de koers, het weer, lekker eten, Tiger King, maar ook bezorgdheid, want zelfs die delen we allemaal. De onzekerheid erkennen in jezelf zorgt algauw voor meer begrip voor diezelfde gevoelens in andere mensen. Zo ontstaan wederzijds respect en een sereen discours en vormen meningsverschillen geen probleem meer.

Afsluiten doe ik graag met een mantra die al menig yogales afsloot. “Lokah samastah sukhino bhavantu”, zegt het Sanskriet: “Mogen alle wezens in het universum gelukkig zijn en vrij en mogen mijn gedachten, woorden en daden een bijdrage leveren aan geluk en vrijheid voor allen”. Ook voor mij is het elke dag weer een oefening, geloof me, maar misschien is het wel de belangrijkste oefening van mijn leven …

Foto: Tim Mossholder – Unsplash

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here