Intimidatie

0

Bangmakerij, afschrikking, bedreiging, ontmoediging. Het menselijke arsenaal om elkaar de duivel aan te doen kent geen grenzen. Een buurman, een manager, een collega. Als het schot raak is, doet het pijn. Het verweer om terug te slaan ontbreekt meestal. Wat erger is: intimidatie beklijft. Je neemt de emotie een tijdlang met je mee. In extreme gevallen zal het trauma je toekomst determineren. Nergens ter wereld worden leerkrachten zo vaak verbaal geïntimideerd door hun leerlingen als in Vlaanderen. Dat getuigen schooldirecties in een recente OESO-studie. De resultaten lopen parallel met de hoge Vlaamse cijfers voor pestgedrag tussen leerlingen, een bijna traditioneel probleem. De stijging is de laatste jaren wel sterk: bij een vorige meting bleek dat ‘slechts’ 30 procent van de leerlingen pestgedrag vertoonde. Nu ligt dat aandeel op 45 procent.

Sommigen verklaren de stijging doordat cyberpesten de kansen immens vergroot. Het gaat duidelijk om veel meer dan face-to-faceconfrontaties. En toch vertonen andere landen een neerwaartse trend. Leraren staan permanent bloot aan ‘exposure’ en zijn onderhevig aan een intense interactie met hun leerlingen. Wat houdt vandaag overigens de status van leraar in? Treedt hij op in het verlengde van de opvoeding door de ouders? Geniet hij spontaan van achting en respect? Als hij terechtkomt in een hecht team dat aan dezelfde koord trekt, valt het nog mee. Maar de aanwezigheid van diverse culturen en het M-decreet dat ook kinderen met een beperking, handicap of gedragsstoornis opvangt in reguliere klassen, bemoeilijken het werk. Lessen worden vertraagd en verstoord.

Schiet de lerarenopleiding tekort of zou de leerkracht geregeld moeten bijscholen om met deze problemen te kunnen omgaan? We vrezen dat men zich op bepaalde toestanden niet kan voorbereiden. Geweld tegen leerkrachten is geen zaak meer van rondvliegend bordkrijt. Karatetrappen, vuistslagen, doodsbedreigingen. Het gaat er ruig aan toe en de schade is niet alleen lichamelijk. We herinneren ons de krantenkop, verwijzend naar een groep leerlingen die hun leerkracht aanviel: “Ik ga een machete halen en je in duizend stukjes hakken”. Het Agentschap voor Onderwijsdiensten publiceert cijfers over agressie tegen onderwijzend personeel. Elk schooljaar wordt een honderdtal leraren het slachtoffer van fysiek geweld met arbeidsongeschiktheid tot gevolg. In driekwart van de gevallen zijn leerlingen de daders, in de overige betreft het ouders of andere familieleden.

Ook basisscholen staan op de lijst. Alleen de zwaarste gevallen waarvoor een proces-verbaal werd opgemaakt, of waarvan arbeidsongeschiktheid het gevolg is, komen op de Agodi-lijst. Het topje van de ijsberg. Meestal zijn banaliteiten de aanleiding tot het incident: de leraar vraagt de gsm in te leveren of verbiedt iemand te eten in de klas. Volgt een ‘aanval’, waarbij de leerlingen zelden zijn kant kiezen, gefascineerd door het machtsspel waarin wie normaliter de sterkste is, vernederd wordt. Agressiemanagement, herstelbemiddelaars, preventie zijn pas zinvolle initiatieven, indien de omkadering en begeleiding op school voldoende verzekerd worden. En dat is niet het geval. De paradijselijke scholen waar men alles onder controle heeft, onderscheiden zich van de risicoscholen, waar terreur dreigt. Een afspiegeling van wat ook buiten de schoolmuren gebeurt. Kunnen we vooral het engagement ondersteunen van de duizenden leraren die hiervan elke dag toch het beste willen maken?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here