Heldere planeten in november

0
Heldere planeten in november

Mercurius is in de eerste helft van de maand waarneembaar aan de oostelijke ochtendhemel. Vanaf half november gaat Venus meer dan twee uur na de zon onder. De planeet is dan kort te zien, laag boven de zuidwestelijke avondhemel. Mars is niet zichtbaar. Jupiter en Saturnus staan nog altijd in elkaars buurt. Rond 18.00 uur staat dit tweetal laag in het zuiden. Saturnus gaat al om 22.00 uur onder, Jupiter anderhalf uur later.

Maan en planeten als wegwijzer

Op woensdagochtend 3 november om 6.30 uur, laag in het oostzuidoosten, is Mercurius te zien net onder de smalle maansikkel. Met een verrekijker zien we ook Spica van de Maagd (Virgo) rechts van Mercurius.

Zonneculminatie is het moment dat de zon haar hoogste punt aan de hemel bereikt en pal in het zuiden staat. Rekening houdende met de verdeling in tijdzones zouden we verwachten dat dit in Antwerpen gebeurt om 12.42 uur. Maar door de combinatie van de schuine stand van de aardas en de niet-perfect cirkelvormige baan van de aarde rond de zon kan dit tijdstip verschuiven. Op woensdag 3 november gaat de zon om 12.25 uur door het zuiden, dat is de vroegste zonneculminatie van het jaar. De afwijking tussen de middelbare (=gemiddelde) en de werkelijke zonnetijd is nu maximaal: de zon loopt 16 minuten voor. De wetenschappelijke term voor dit verschil is tijdvereffening.

Op maandagavond 8 november rond 18.00 uur staat Venus rechts van de maansikkel, laag boven de zuidwestelijke horizon. Op woensdagavond 10 november, zelfde tijd, zien we de maan onder Saturnus doortrekken.

Op donderdagavond 11 november is het de beurt aan Jupiter, die staat dan 5 graden boven de maan. De twee planeten staan momenteel iets meer dan 15 graden uit elkaar aan de hemel. En de dagelijkse beweging van de maan naar het oosten ten opzichte van de sterren is gemiddeld 13 graden.

In de nacht van dinsdag 16 op woensdag 17 november is er een kans op vallende sterren. Het maximum valt overdag. De meeste kans is er rond 5.30 uur als de maan ondergaat. Ook de daaropvolgende nacht kunnen nog enkele vallende sterren te zien zijn.

Op zondag 28 november om 6.00 uur komt Mercurius in bovenconjunctie met de zon. Dat betekent dat vanaf de aarde bekeken die planeet achter de zon staat en dus helemaal niet waarneembaar is. Door haar korte omlooptijd rond de zon (116 dagen) komt ze echter zeer snel weer tevoorschijn. Tegen het einde van het jaar zal ze al opnieuw aan de avondhemel te zien zijn.

Een sterrenbeeld in de kijker

Pegasus, het gevleugelde paard

Rond 20.00 uur staat het herfstvierkant mooi horizontaal, pal in het zuiden. De vier sterren schijnen ongeveer even helder te zijn, wat de indruk verhoogt dat ze ook op dezelfde afstand van ons vandaan staan. Niets is minder waar: van rechtsboven te beginnen, in wijzerzin, staan ze resp. op 196, 133, 392 en 97 lichtjaar van ons vandaan. Vanaf ons standpunt hier op aarde lijken de sterren van een constellatie bij elkaar te horen, maar dat is louter schijn. In werkelijkheid staan ze op soms gigantische afstanden van elkaar. De ster die de linkerbovenhoek vormt, hoort bij het sterrenbeeld Andromeda.

Kijk omhoog komt tot stand in samenwerking met Volkssterrenwacht Urania in Hove. Het bezoekerscentrum van Urania is open op woensdag en zondag van 14 tot 16 uur met om 14.15 uur een kinderplanetariumvoorstelling + kinder full-dome film (vanaf 6 jaar) met kijkmoment. Op vrijdagavond is het bezoekerscentrum open van 19.30 tot 22.30 uur met een kinderplanetariumvoorstelling + kinder full-dome film om 19.45 uur. Uraniatickets kosten 10 euro p.p. en kan je online aankopen. Meer informatie vind je op www.urania.be.

Jupiter-Saturnus

Geen posts om weer te geven

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here