De vele verstrippingen van Dickens’ A Christmas Carol

0

Weldra is het Kerstmis. Tijd om A Christmas Carol (Een kerstvertelling), het klassieke kerstverhaal van Charles Dickens, waarin de vrek Scrooge, de bekendste fictievrek aller tijden, tijdens kerstnacht in een vrijgevig mens verandert, op te diepen. Met name op kerstavond wordt Scrooge bezocht door een geketende verschijning van zijn vroegere medewerker Jacob Marley. Die vertelt hem dat hij zal bezocht worden door drie geesten, die hem tonen waar hij in de fout is gegaan, zodat hij niet zal eindigen als Marley zelf. Zij voorspellen hem een verschrikkelijke toekomst indien hij zo harteloos en egoïstisch blijft. Hij heeft berouw en deelt geschenken uit aan iedereen die hij kent en gaat zich te buiten aan het vieren van Kerstmis. Andere belangrijke personages in dit hartverwarmende verhaal zijn Scrooges vriendelijke klerk Bob Cratchit en diens kreupele zoon Tiny Tim. Voor het eerst verschenen in 1843 en in de jaren (en eeuwen) daarna tot toneeladaptaties, musicals, films, hoorspelen, tv-specials bewerkt en natuurlijk werden er stripversies van gemaakt.

De eerste volledige stripbewerking verscheen in Classics Illustrated in 1948, ook bij ons vertaald en uitgegeven. Jammer genoeg, door azijnplassers gezien als het bewijs dat strips een lagere vorm van cultuur waren, met sensationele illustraties en aangepaste teksten. Later oogstte de oerstripversie meer respect. In 2008 werd de versie van de Engelse tekenaar Mike Collins zelfs uitgeroepen tot één van de tien beste graphic novels van het jaar.

Op zoek naar een uitgever
De bekende Harvey Kurzman (berucht van zijn geesteskind Mad) schetste het verhaal in 1955 in 160 pagina’s in prachtige, stemmige kleuren. Helaas was er geen uitgever te vinden en het verhaal verdween ongepubliceerd in de kast. De originelen werden enkele jaren geleden verkocht voor 6000 dollar per stuk en ‘adjusted’ door de topillustratoren Gideon Kendall, Jush O’Neil en Shannon Wheeler. Het was Harvey Kurzman die het verhaal uitbracht onder de titel Marley’s Ghost en vaak terugkeerde naar het verhaal van Dickens. Hij noemde zijn nieuwe tijdschrift Humbug, naar de beroemde uitspraak van Scrooge en schreef in 1961 een korte satirische adaptatie, getekend door karikaturist David Levine, waarin Scrooge (als in een latere filmversie met Bill Murray) de baas van een televisieomroep is!

Dick Matena’s versie
In 2004 verscheen de versie van de bekende Nederlandse striptekenaar Dick Matena, bekend van o.m. zijn bewerkingen in stripvorm van klassiek geworden romans uit de literatuur (als De avonden van Gerard Reve, Kort Amerikaans van Jan Wolkers, Kaas van Willem Elsschot e.a.). Ook Matena ging de satirische toer op met Dickens, hoewel hij het volledige verhaal eerbiedigde. Pikant detail: de personages werden ‘gespeeld’ door bekende Nederlandse schrijvers als A. F. Th. Van der Heijden en Jan Wolkers. Scrooge werd verbeeld door Jan Wolkers. Een en ander liep fout bij het drukken. Matena zou voor een nieuwe, betere, volledigere versie gezorgd hebben. In de versie van Matena wordt Charles Dickens opgevoerd als verteller: “Dat is historisch”, onthulde hij in een interview.

Er was uiteraard ook een cartoonversie van Walt Disney, genaamd Mickey’s Christmas Carol (in 1983) waarin Scrooge het personage van Scrooge McDuck speelt, terwijl Mickey Mouse gestalte geeft aan de brave Bob Cratchit!

Dickens trad zelf regelmatig op in zijn verhalen. Het heeft allicht zelfs bijgedragen aan zijn dood, maar hij is er wel ontzettend rijk mee geworden. Bij zijn overlijden in 1870 had hij meer dan 90.000 pond in zijn bezit. Toch niet het resultaat van vrekkig oppotten zoals zijn Scrooge deed?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here