Jongeren willen geen condoom over een banaan

    0

    Opinie 2016 08 30

    Seksuele opvoeding op school – 1 september 2016

    Deze tot de verbeelding sprekende uitspraak galmde maandagochtend 29 augustus 2016 door mijn radio. De Vlaamse scholierenkoepel heeft een duidelijk voorbeeld gegeven van welk soort lessen niet meer beantwoorden aan de behoeften van de Vlaamse jongeren. Ze reageerde daarmee op een onderzoek dat gevoerd werd bij 17.000 studenten in verband met een maatschappelijk inspraaktraject van Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits. Het was het beste nieuws dat er in tijden te rapen viel.

    Hoe duidelijk moet een boodschap zijn? En van wie komt ze? Mevrouw Crevits wilde een antwoord op de vraag wat jongeren in 2030 moeten leren op school. ‘Wij willen lessen over romantiek, relaties en niet alleen over hoe je een condoom gebruikt.’ Het zijn de jongeren zelf die de wijsheid bezitten om de verouderde inhouden van de leerplannen aan te kaarten. En gelijk hebben ze. Ze willen lessen die aansluiten bij het leven, bij wat hen het meeste bezig houdt. Nochtans staat er al jaren in alle leerplannen dat de leerstof – met nadruk op stof – moet aansluiten bij de leefwereld – met nadruk op ‘leef’ – van de leerlingen. Dus eerst de leefwereld en dan pas de leerstof. Niemand leek dat ooit te begrijpen.

    Vijfentwintig jaar ervaring met tieners uit het BSO heeft me dat tijden geleden duidelijk gemaakt. Ik verkondig het al jaren aan iedereen die het wil horen. Tieners verliezen hun leerinteresse als ze innerlijk naar antwoorden op belangrijke levensvragen zoeken. Als je hen met leergoesting en met een gedreven motivatie in je klas wilt hebben, dan moet je bij hen aansluiten met wat voor hen het echte leven is.

    De biologie van de seksualiteit is misschien een interessant kennisaspect, maar beroert hen weinig. Verliefdheid, seksuele opwinding, aantrekken en afstoten, afspraken maken, romantiek, aan of uit en ‘de eerste keer’ daarentegen, knallen hun gevoelswereld overhoop in alle richtingen. Daar liggen ze van wakker, praten ze over met hun vrienden of niet. Ze schrijven er gedichten over en halen het beste in zichzelf naar boven om het nieuwe liefje te behagen. Ze sluiten zich op in hun kamer als de romantische liefde niet zo romantisch lijkt te zijn en roestige vlekken blijkt te vertonen. Ze durven zelfs de grens van leven en dood aftasten als ze het gevoel hebben in de steek gelaten te worden. Dát is de lééfwereld van jongeren. Het is de deining van het leven zelf. De relatie tussen het mannelijke en het vrouwelijke. Relaties tout court.

    Alleen al met het gamma aan emoties kun je een volledig leerplan vullen. De rijkdom van de gevoelswereld, hoe je ermee omgaat, wat je eruit kunt halen, hoe je elkaar kunt optillen in bewust-zijn of het tegenovergestelde uiteraard, dat is wat ze willen leren. Waar kunnen ze het leren? De volwassenen in hun omgeving geven zelf niet altijd het meest optimale voorbeeld in de omgang met elkaar. School zou dus een antwoord kunnen bieden. Een aanpassing van de eindtermen zal niet verreikend genoeg zijn. Een verregaande ommekeer in de lerarenopleidingen dringt zich op. Want om aan te leren hoe je jongeren met hun emotionele en relationele gezondheid kunt laten omgaan, heb je leerkrachten nodig die het leven verstaan, geleefd hebben en de levenslessen geïntegreerd hebben. Een zoveelste les theorie kunnen we wel missen.

    Seksuele en relationele gezondheid is slechts één aspect in een leerplan dat het bewustzijn van jonge mensen wil aanwakkeren. Het scholierenrapport heeft een heldere synthese gemaakt van de andere thema’s die dringend bijsturing behoeven. Eigenlijk gaan ze gewoon over mens zijn, menselijkheid, basisaspecten die mensen gelukkig maken: mentale en fysieke gezondheid, basisvaardigheden van het dagelijkse leven, het verkennen van de eigen mogelijkheden, het leven en de wereld na school en verbondenheid met elkaar.

    Laten we starten met je verbonden te voelen met jezelf. Pas als die verbinding tot stand is gekomen, kun je je verbonden voelen met je familie, je vrienden of anderen in je omgeving en dan pas kun je het ook met de wereld. Van daaruit voel je zelf wat je eigen krachten of talenten zijn. Je voelt het gewoon. Je hebt geen leerkracht nodig die je vertelt waar je wel of niet goed in bent, hoogstens heb je de erkenning of de aanmoediging nodig. Als je vanuit je verbondenheid kijkt, merk je vanzelf op hoe het met je mentale of fysieke gezondheid gesteld is en neem je de beslissingen die ervoor nodig zijn. Uiteraard integreer je gezonde voeding, milieu, enz. in je dagelijkse leven en op school. Als je op alle terreinen gezond bent, kun je ook met een frissere blik naar de wereld en het leven in al zijn aspecten kijken. De dood is er één van. Geloof me vrij, maar zelfs dat hoeft niet, het is één van de thema’s waar kleine kinderen en jongeren veel mee bezig zijn. Ze hebben volwassenen rond hen nodig die leven en dood als een waarheid van het bestaan kunnen aanvaarden.

    De onderwijscommissie kan nu aan haar huiswerk beginnen. Hopelijk blijft ze de jongeren verder bevragen, want zeg nu eerlijk, wie weet beter dan jij wat jij nodig hebt? Zo is het ook met hen. Zij weten wat het meest dringend is. Laat de nieuwe eindtermen een schoolwerk zijn zoals we er nog nooit één gezien hebben. Vergeet vooral twee dingen niet. 2030 is veel te laat. Liever vandaag dan morgen. En als je aan jongeren het relationele en emotionele leven wil aanleren, moet je het als leerkracht zelf doorleefd en geïntegreerd hebben, anders wordt het de zoveelste saaie les. De leden van de onderwijscommissie weten dus wat hen te doen staat. Het leven omarmen, de liefde als leidraad nemen en zelf gelukkig zijn. Ik ben zeker dat we dan ‘happy’ eindtermen mogen verwelkomen.

     

    Hilde Van Bulck

    Spreker, auteur, systemisch opsteller, onderwijsexpert

    Auteur van De eigenwijze kikker, het geheim van lesgeven en opvoeden

    www.the-new-life-teaching.com

    0493 247 547

    Logo-TheNewLifeTeaching-v1

    Geen posts om weer te geven

    LAAT EEN REACTIE ACHTER

    Please enter your comment!
    Please enter your name here